พ.ร.บ. รถยนต์กับภาษีรถประจำปีต่างกันอย่างไร? 2 เรื่องที่คนมีรถต้องรู้

หลายคนเรียกรวม ๆ ว่า “ต่อทะเบียนรถ” แต่ในความเป็นจริง พ.ร.บ. รถยนต์ และ ภาษีรถประจำปี เป็นคนละเรื่อง มีหน้าที่ต่างกัน และขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้สำหรับรถจดทะเบียนที่นำมาใช้งานทั่วไป

คำตอบแบบสั้นที่สุดคือ

• พ.ร.บ. รถยนต์ คือประกันภัยภาคบังคับ มีไว้คุ้มครองชีวิตและร่างกายของผู้ประสบภัยจากรถ
• ภาษีรถประจำปี คือเงินภาษีที่เจ้าของรถต้องชำระทุกปี เพื่อให้สถานะทางทะเบียนของรถถูกต้องตามกฎหมาย

และมีจุดเชื่อมโยงที่สำคัญมาก: ก่อนชำระภาษีรถประจำปี เจ้าของรถต้องมี พ.ร.บ. ที่ยังมีผลคุ้มครอง

1. พ.ร.บ. รถยนต์ คืออะไร?

คำว่า “พ.ร.บ. รถยนต์” ที่คนทั่วไปใช้ หมายถึงกรมธรรม์ประกันภัยตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 เป็นประกันภัยภาคบังคับที่เจ้าของรถซึ่งใช้รถหรือมีรถไว้เพื่อใช้ต้องจัดให้มีตามกฎหมาย เว้นแต่เป็นรถที่เข้าข้อยกเว้นตามกฎหมาย

เป้าหมายของ พ.ร.บ. ไม่ใช่การซ่อมรถ แต่เป็นการช่วยให้ผู้ประสบภัยจากรถเข้าถึงค่ารักษาพยาบาลและค่าสินไหมกรณีบาดเจ็บ สูญเสียอวัยวะ ทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต ตามหลักเกณฑ์และวงเงินที่กำหนด

พ.ร.บ. คุ้มครองใครบ้าง?

ผู้ประสบภัยจากรถอาจเป็นผู้ขับขี่ ผู้โดยสาร คนเดินเท้า หรือบุคคลอื่นที่ได้รับอันตรายจากรถ ทั้งนี้ สิทธิและจำนวนเงินที่ได้รับต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริง ความรับผิด และเงื่อนไขตามกฎหมาย

วงเงินสำคัญของ พ.ร.บ. ที่ควรรู้

ตามแบบกรมธรรม์มาตรฐานที่สำนักงาน คปภ. เผยแพร่ วงเงินสำคัญประกอบด้วย

จำนวนเงินในบางรายการเมื่อนำมารวมกันมีเพดานรวมตามกรมธรรม์ และกรณีผู้ขับขี่รถคันที่เอาประกันภัยเป็นฝ่ายที่ต้องรับผิด อาจได้รับเพียงค่าเสียหายเบื้องต้นตามหลักเกณฑ์ จึงควรให้บริษัทประกันภัยหรือนายหน้าตรวจข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

วงเงินและเงื่อนไขอาจมีการแก้ไขตามกฎหมายหรือคำสั่งนายทะเบียน ควรตรวจจากกรมธรรม์ฉบับที่มีผลคุ้มครองในวันเกิดเหตุทุกครั้ง

พ.ร.บ. ไม่คุ้มครองอะไร?

จุดนี้เป็นเรื่องที่เจ้าของรถเข้าใจผิดกันมาก พ.ร.บ. ไม่ได้คุ้มครอง

• ค่าซ่อมรถของเรา
• ค่าซ่อมรถหรือทรัพย์สินของคู่กรณี
• รถสูญหาย ไฟไหม้ หรือน้ำท่วม
• ความเสียหายต่อตัวรถจากการชน

ความคุ้มครองเหล่านี้ต้องพิจารณาจากประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจ เช่น ประเภท 1, 2+, 3+ หรือประเภทอื่น ตามขอบเขตและเงื่อนไขของแต่ละแผน

มีประกันชั้น 1 แล้ว ยังต้องทำ พ.ร.บ. หรือไม่?

ยังต้องทำ เพราะประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจไม่สามารถใช้แทน พ.ร.บ. ได้ ทั้งสองส่วนทำหน้าที่ต่างกัน และอาจทำงานร่วมกันเมื่อเกิดอุบัติเหตุ

หากเจ้าของรถไม่จัดให้มี พ.ร.บ. หรือมีการนำรถที่ไม่มี พ.ร.บ. มาใช้ กฎหมายกำหนดโทษปรับสูงสุดไม่เกิน 10,000 บาทในกรณีที่เข้าองค์ประกอบตามกฎหมาย และจะไม่สามารถใช้หลักฐานดังกล่าวประกอบการชำระภาษีรถประจำปีได้

2. ภาษีรถประจำปี คืออะไร?

ภาษีรถประจำปีเป็นหน้าที่ของเจ้าของรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ โดยต้องชำระเป็นรายปี เมื่อดำเนินการเรียบร้อยจะได้รับ เครื่องหมายแสดงการเสียภาษีประจำปี ซึ่งหลายคนเรียกว่า “ป้ายวงกลม” แม้ปัจจุบันตัวเครื่องหมายจะไม่ได้เป็นวงกลมแล้วก็ตาม

ภาษีรถไม่ใช่ประกันภัยและไม่ได้จ่ายค่าสินไหมเมื่อเกิดอุบัติเหตุ แต่เป็นส่วนที่ทำให้สถานะทางทะเบียนของรถถูกต้องสำหรับการนำรถมาใช้งาน

ต่อภาษีรถต้องใช้อะไรบ้าง?

โดยทั่วไปควรเตรียม

1. หลักฐาน พ.ร.บ. ที่มีผลคุ้มครอง
2. ข้อมูลหรือคู่มือจดทะเบียนรถตามช่องทางที่ใช้บริการ
3. ใบรับรองการตรวจสภาพรถ หากรถอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องตรวจ
4. เงินภาษีและค่าธรรมเนียมตามประเภทรถ

เจ้าของรถสามารถชำระภาษีล่วงหน้าได้ภายใน 90 วันก่อนวันสิ้นอายุภาษี จึงไม่จำเป็นต้องรอจนถึงวันสุดท้าย

รถอายุเท่าไรต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษี?

สำหรับรถจดทะเบียนใช้งานทั่วไป

• รถยนต์นั่งส่วนบุคคล รถยนต์นั่งเกิน 7 คน และรถยนต์บรรทุกส่วนบุคคล เมื่อมีอายุครบ 7 ปีขึ้นไป ต้องตรวจสภาพตามหลักเกณฑ์
• รถจักรยานยนต์ เมื่อมีอายุครบ 5 ปีขึ้นไป ต้องตรวจสภาพตามหลักเกณฑ์

อายุรถนับจากวันจดทะเบียนครั้งแรกถึงวันสิ้นอายุภาษีประจำปี ควรตรวจเงื่อนไขกับกรมการขนส่งทางบกหรือสถานตรวจสภาพรถเอกชนก่อนดำเนินการ

หากปล่อยให้ภาษีรถขาด จะเกิดอะไรขึ้น?

• ชำระล่าช้า ต้องเสียเงินเพิ่มในอัตราร้อยละ 1 ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องชำระ
• รถที่ค้างภาษีนานเกิน 1 ปีอาจต้องผ่านการตรวจสภาพก่อนดำเนินการตามเงื่อนไขของกรมการขนส่งทางบก
• หากค้างชำระภาษีติดต่อกันครบ 3 ปี การจดทะเบียนรถจะถูกระงับ และต้องดำเนินการกับกรมการขนส่งทางบกให้ถูกต้องก่อนนำรถกลับมาใช้

ดังนั้น การปล่อยให้ภาษีขาดไม่ได้มีเพียงค่าใช้จ่ายเพิ่ม แต่ยังทำให้ขั้นตอนนำรถกลับมาใช้งานยุ่งยากกว่าเดิม

พ.ร.บ. กับภาษีรถประจำปี ต่างกันอย่างไร?

จำง่าย ๆ ว่า พ.ร.บ. ดูแล “คน” ส่วนภาษีประจำปีดูแล “สถานะของรถ” และทั้งสองอย่างไม่ได้ทดแทนประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจที่คุ้มครองความรับผิดต่อทรัพย์สินหรือความเสียหายต่อตัวรถตามแผนที่เลือก

เช็กลิสต์ก่อนถึงวันครบกำหนด

• ตรวจวันสิ้นสุด พ.ร.บ. และวันสิ้นอายุภาษีแยกกัน เพราะสองวันที่นี้ไม่จำเป็นต้องตรงกันเสมอ
• ตรวจเลขทะเบียน เลขตัวถัง ประเภทรถ และลักษณะการใช้รถในกรมธรรม์ให้ถูกต้อง
• หากรถมีอายุถึงเกณฑ์ ให้ตรวจสภาพก่อนต่อภาษี
• อย่ารอวันสุดท้าย สามารถดำเนินการล่วงหน้าได้ 90 วัน
• เก็บกรมธรรม์ ใบเสร็จ และหลักฐานการชำระไว้ในโทรศัพท์เพื่อค้นหาได้ง่ายเมื่อจำเป็น
• ทบทวนด้วยว่า พ.ร.บ. เพียงอย่างเดียวเพียงพอกับความเสี่ยงของรถและการใช้งานหรือไม่

ให้ประกันไทยดอทคอมช่วยตรวจอะไรได้บ้าง?

ก่อนต่ออายุ คุณสามารถส่งข้อมูลรถ วันครบกำหนด และลักษณะการใช้งานให้ทีมประกันไทยดอทคอมช่วยตรวจเบื้องต้นได้ เราช่วยตรวจข้อมูลสำหรับ พ.ร.บ. อธิบายความคุ้มครอง และเปรียบเทียบประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจจากหลายบริษัทตามราคาโปร ความคุ้มครอง และเงื่อนไขที่เหมาะกับการใช้งานจริง

แผนไหนราคาดี เราบอกตรง เงื่อนไขไหนควรรู้ เราช่วยอธิบายก่อนตัดสินใจ

• โทร: 02-459-2223
• LINE Official: @prakanthai
• เว็บไซต์: www.prakanthai.com

ประกันไทยดอทคอม
นายหน้าประกันวินาศภัย ใบอนุญาตเลขที่ 5104000004

คำถามที่พบบ่อย

พ.ร.บ. หมดอายุ แต่ประกันชั้น 1 ยังไม่หมด ใช้รถได้หรือไม่?

ไม่ควรนำรถมาใช้จนกว่าจะจัดให้มี พ.ร.บ. ที่มีผลคุ้มครอง เพราะประกันชั้น 1 เป็นประกันภาคสมัครใจและใช้แทนหน้าที่ตามกฎหมายของ พ.ร.บ. ไม่ได้

พ.ร.บ. คุ้มครองค่าซ่อมรถคู่กรณีหรือไม่?

ไม่คุ้มครอง พ.ร.บ. เน้นความเสียหายต่อชีวิตและร่างกาย ส่วนค่าซ่อมรถหรือทรัพย์สินต้องพิจารณาจากประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจและความรับผิดในอุบัติเหตุ

ต่อภาษีรถโดยไม่มี พ.ร.บ. ได้หรือไม่?

ไม่ได้ เจ้าของรถต้องมีหลักฐานการประกันภัยภาคบังคับที่มีผลคุ้มครองเพื่อใช้ประกอบการชำระภาษีรถประจำปี

พ.ร.บ. กับภาษีรถหมดวันเดียวกันหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องเป็นวันเดียวกัน ควรตรวจวันสิ้นสุดในกรมธรรม์ พ.ร.บ. และวันสิ้นอายุบนเครื่องหมายแสดงการเสียภาษีแยกกัน

รถยนต์ไฟฟ้า EV ต้องมี พ.ร.บ. และเสียภาษีประจำปีหรือไม่?

รถยนต์ไฟฟ้าที่จดทะเบียนใช้งานทั่วไปยังต้องมี พ.ร.บ. และชำระภาษีประจำปีเช่นเดียวกับรถประเภทอื่น แต่อัตราภาษีและรายละเอียดอาจแตกต่างตามประเภทรถและมาตรการที่ใช้ในช่วงเวลานั้น

แหล่งอ้างอิง

• พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 7, 11, 37 และ 39
• แบบกรมธรรม์ประกันภัยคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2568 — สำนักงาน คปภ.
• เงื่อนไข พ.ร.บ. ประกอบการชำระภาษีรถประจำปี — กรมการขนส่งทางบก
• เงื่อนไขรถสำหรับยื่นชำระภาษีประจำปี — กรมการขนส่งทางบก
• ระเบียบการดำเนินการเกี่ยวกับทะเบียนและภาษีรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ. 2562 — กรมการขนส่งทางบก